....... ยอดมะตูม บันทึกไว้ก่อนจะสูญพันธ์........

หมวดหมู่ของบล็อก: 




ผมก็เหมือนกับคนธรรมดาคนอื่นๆ นะครับ เห็นความพรั่งพร้อมของคนอื่นๆ มากกว่าของตัวเองเสมอ ไม่ว่าจะด้วยบ้านเรือน ปัจจัยสี่ สุขภาพ ยวดยาน สิ่งอำนวยความสะดวก ฯลฯ เพียงแต่ผมมองสิ่ง(หรือปัจจัย)เหล่านั้นด้วยสายตาที่ชื่นชม บางอย่างถึงขั้นอยากมีไว้ในครองครองด้วย แต่ไม่ได้อิจฉาริษยาจนไร้ความสุขในการใช้ชีวิต

หลายปีที่แล้วที่ผมเผาถ่านเลี้ยงชีพ พร้อมกับฝึกการตีเหล็กตีมีด ผมได้รับการบอกเล่าแกมของร้องให้ไปตัดไม้ในสวนของญาติเพื่อนำมาเผาถ่านบ้าง ไม้ที่ตัดไว้แล้วขี้เกียจรื้อเผาทิ้ง ให้มาเอาไปได้ ทั้งด้วยความเห็นใจผมและไม่อยากปลีกเวลางานประจำอย่างอื่นมาสะสางอะไรพวกนี้ 

การที่ได้รับอนุญาตให้เข้าสวนง่ายๆ  โดยเจ้าของสวนนับเป็นเรื่องโชคดีอย่างมหาศาล  เพราะแหล่งขุมทรัพย์ทางความรู้ เมล็ดพันธุ์ ต้นตอ  มีอยู่เพียบพร้อม เลือกดูเลือกจำแล้วประยุกต์ใช้ตามความสามารถได้เลย  ไม่นับเรื่องราวอื่นๆ ที่มากับเจ้าของสวนอีก




บางสวนเข้าไปแล้วเหมือนระลึกชาติได้ เป็นสวนโบราณเก่าแก่ที่เจ้าของยังไม่ได้ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงเป็นสวนเชิงเดี่ยวสมัยใหม่ ยังมีพันธุ์ไม้โบราณอย่างละต้นสองต้นเติบโตงอกงามปะปนกันเป็นสวนสมรม สวนพ่อเฒ่า สวนแม่ย่า วนเกษตรแบบเก่าที่ชนบทภาคใต้เคยเป็นมาตั้งแต่ยุคสี่สิบห้าสิบปีที่แล้ว

ช่วงเวลาเหล่านี้เองที่เรามาสามารถนำความคิดที่คิดว่าน่าจะประยุกต์ใช้กับสวนของเจ้าของได้ ในแง่มุมที่เขาอาจจะไม่เคยมองเห็น  มีอยู่สวนหนึ่งเป็นสวนของญาติผมเอง เจ้าของสวนรุ่นนี้เป็นลูกของอาว์ มีศักดิ์เป็นน้องของผม เดิมเป็นสวนมะพร้าวแต่ละต้นสูงลิบลิ่ว วัยเด็กของผมเคยวิ่งเล่นอยู่ใต้ร่มมะพร้าวเหล่านั้น สวนแห่งนี้อยู่บนเนินขนาดด้วยถนนสายหลักของหมู่บ้านสองด้าน เหมือนเขตแดนถาวร 

ไม่กี่ปีที่ผ่านมา มะพร้าวถูกตัดขาย พื้นที่บางส่วนพร้อมไม้พื้นเมืองถูกโค่นทิ้งและกลบฝังสวนแบ่งเป็นสองโซน ทางทิศเหนือเป็นสวนยางพาราครึ่งหนึ่ง อีกครึ่งทางทิศใต้เป็นปาล์มน้ำมัน




ผมได้เข้ามาในสวนนี้หลายหนตั้งแต่ยังเป็นสวนในยุคเก่า กระทั่งกลายเป็นสวนยาง  ตอนที่ยางพารายังเป็นต้นเล็กๆ ขนาดต้นมันสำปะหลัง ขณะที่ผมกำลังก้ม เงย ตัดหญ้าใส่ถุงอวนเพื่อขนไปให้ม้ากินที่บ้านในยามที่หญ้าขาดแคลน สายตา  เหลือบไปเห็นต้นไม้เล็กๆ ชนิดหนึ่งกำลังระบัดใบอ่อน  ดูคุ้นตาน่ากินกับขนมจีนน้ำยาเป็นที่สุด

ต้นไม้เล็กๆ นั่นเติบโตมาจากรกซึ่งผุดออกมาจากพื้นดิน รากผุดตรงไหนจะมีต้นเล็กๆ งอกที่นั่น  ในสวนแห่งนั้นมีต้นไม้ชนิดนี้งอกงามอยู่หลายสิบต้น

ผมมองนั่งนิ่งมองต้นไม้นั่นแล้วคิด....  ผักชั้นดี  ไม้ผลหายาก และสมุนไพรคู่บ้านแบบนี้ ไม่ควรจะถูกตัดทิ้งหรือโดนยาฉีดฆ่า เพราะต้นแม่โดนไปแล้ว ต้นเล็กๆ พวกนี้คือความหวังของคนกินผักรวมทั้งคนรักษ์สุขภาพโดยแท้ กลิ่นหอมอ่อนยามที่เคี้ยวในปากและรสชาติที่แปลกไปจากผักทั่วไป ไม่จะกินเป็นผักจิ้ม(น้ำพริก)หรือผักเคียงแกงเผ็ด

เห็นต้นเล็กๆ แบบนั้นก็กลัวว่าเจ้าของสวนจะตัดทิ้งหรือฉีดยาฆ่าให้ตายอีก รีบแจ้นไปบอกจ้าของให้เก็บไว้ รับรองได้เงิน อาจจะมีต้นเล็กๆ ที่โดนตัดไปแล้วแต่มันจะงอกขึ้นมาอีกให้เว้นไว้อย่าฉีดยา แค่นั้น ธรรมชาติจะดูแลของมันเอง เผลออาจจะได้ปุ๋ยจาการใส่ให้ยางพาราอีก




ไม่นานหลังจากนั้นเห็นเจ้าของสวนหอบหิ้วตะกร้าที่เต็มไปด้วยยอดไม้ชนิดนี้ส่งขายแม่ค้าที่รับซื้อในหมู่บ้านเพื่อนำไปขายต่อในตลาด – เห็นแล้วชื่นใจ  อย่างน้อยก็ได้อยู่ต่ออีกนานในสวนแห่งนี้ ร่วมกับพืชพืนบ้านอื่นๆ เช่น ชะมวง ละมุด มะมุด สับปะรด คูณ มะละกอ ฯลฯ




ครับ ผมกำลังเขียนถึงมะตูม เน้นเรื่องยอดมะตูม



มะตูมที่เราคุ้นลิ้นกันทั้งมะตูมแช่อิ่มและ มะตูมในรูปแบบของผงชามะตูม หรือมะตูมอ่อนฝานตากแห้งเพื่อนำมาเป็นส่วนประกอบของยาแผนไทย

หลายท้องถิ่นภาคใต้กินยอดมะตูมเป็นผักเครื่องเคียง ประกอบกับต้นมะตูมกำลังอยู่ในภาวะวิกฤติ ถูกตัดทิ้งไปจนจะหมดจากสวน ยอดมะตูมที่มัดเป็นกำๆ วางขายในตลาดนัดพื้นบ้านจึงค่อนข้างหายาก

ผมเคยเพาะเมล็ดมะตูมจากผลสุกซึ่งมียางเหนียวๆ ห่อหุ้ม ล้างให้สะอาดหรือตากให้ยางนั่นแห้ง แล้วค่อยนำไปเพาะในวัสดุเพาะ  ปรากฏว่างอกดีครับอัตราการงอกแทบจะร้อยเปอร์เซ็นต์ เพาะง่าย เป็นต้นไม้ทรงพุ่มขนาดกลางถึงใหญ่ มีหนามรอบๆ กิ่งก้านและลำต้น ดังนั้นจึงไม่ค่อยมีใครนิยมปลูกเพิ่ม มีแต่ตัดทิ้งด้วยว่ามองไม่เห็นประโยชน์อะไรอีก



บ้านสวนของใครมีต้นมะตูมก็ลองเพาะเมล็ด ดูครับ หรือจะขุดจากการต้นอ่อนที่งอกจากรากซึ่งไม่ไกลจากต้นแม่ก็น่าจะงอกง่ายเช่นกัน ปลูกเป็นรั้วก็เข้าที ปลูกเรียงๆ กัน แล้วคอยตัดกิ่ง ผลิใบอ่อนก็ตัดไปขายได้ เว้นให้โต ออกผลอ่อนมาฝานบางๆ อบแห้งก็สามารถส่งขายร้านยาไทยได้ หรือไม่ก็ เก็บใส่โหลไว้ชงกินก็ได้ประโยชน์ต่อร่างกายไร้สารพิษอีก

สำหรับคนที่มีสวนยางก็ลองปลูกเป็นพืชร่วมยางก็จะดีมิใช่น้อย  

คนที่ไม่เคยลองกินเป็นผัก – ลองดูครับ แล้วจะติดใจ


ข้อควรระวังคือหนามแหลมยาว คมมาก ไม่ระวังอาจจะได้แผลเต็มมือ แทนที่จะอร่อยกลับต้องมานั่งทำแผลให้เสียอารมณ์อีก

โชคดีกับกับการเพาะปลูกครับ  -  ขอธรรมชาติคุ้มครอง

 

  

๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐



   

ความเห็น

รูปภาพของ ตี๋ ครม.

ไม่สูญพันธุ์แล้วครับ

ตอนเป็นเด็ก....มีแรง มีเวลา แต่ไม่มีเงิน กลางคน.....มีเงิน มีแรง แต่ไม่มีเวลา ปั้นปลาย.....มีเงิน มีเวลา แต่ไม่มีแรง

รูปภาพของ rose1000

ยอดมะตูมอ่อนหากินยากครับ ผมก็ชอบ มีกลิ่นเฉพาะตัวที่หอมน่ากิน ทำให้เจริญอาหารได้ไม่น้อย กินกับแกงใต้ กินกับลาบ แซ่บหลายๆ

รูปภาพของ แจ้ว

นาน ๆ จะเห็นในบ้านสวนสักที

รูปภาพของ แก่

ชอบปลูกมะตูมเหมือนกัน เพื่ออนุรักษ์ ปลูกมา 10 ปีได้ละมั้ง  ยังไม่มีวี่แววว่าจะมีดอกออกผล สงสัยต้องรานกิ่งออก ให้แตกยอดอ่อน ไว้กินจิ้มน้ำพริกดีกว่า

รูปภาพของ laddawong

ต้นไม้งามเหมือนเข้าไปอยู่ในป่าเลยค่ะ ดูเป็นธรรมชาติดีจังค่ะ

รูปภาพของ oddzy

ชอบยอดมะตูมอ่อนมาก จิ้มลาบปลาดุก เข้ากันดีจริงๆ เมื่อก่อนบ้านญาติกันเคยปลูกไว้ ถึงฤดูมาลูกดกเต็มต้น ไม่ได้แวะเข้าไปเยี่ยมญาติคนนี้นานมากแล้ว ไม่รู้ว่าป่านนี้จะยังมีต้นอยู่หรือไม่ หรือว่าโค่นทิ้งไปแล้วก็ไม่รู้ หากินยากแล้วค่ะ แล้วจะหากิ่งพันธุ์ได้ที่ใหนน้อ

ความจนไม่มีในหมู่คนขยัน

รูปภาพของ auttaya

ต้องตัดให้ต้นขนาดเอื้อมมือถึงพอดีแล้วละ เพราะที่สวนสูงมาแล้ว  สนันสนุนการอนุนักษ์ต้นไม้เก่าๆค่ะ

รูปภาพของ eve_chanida

ที่บ้านมีอยู่ 1 ต้นค่ะ ที่นาก็มีอีก 1 ต้น กำลังทยอยสุก ที่เพาะๆไว้ก็มีหลายต้นค่ะ กะจะเพาะเพิ่มเรื่อยๆ

"ผู้ใด ไม่โกรธ ไม่สะดุ้ง ไม่โอ้อวด ไม่รำคาญ พูดด้วยปัญญา ไม่ฟุ้งซ่าน 
ผู้นั้นแลชื่อว่า เป็นมุนี มีวาจาสำรวมแล้ว"

 

รูปภาพของ rose1000

 ต้นนี้ลูกสวยดีนี่

รูปภาพของ ไอรินลดา

ขอบคุณสำหรับความรู้ค่ะ เพราุะถ้าพูดถึงมะตูมก็จะนึกถึงเฉพาะน้ำมะตูม

อ่านบล็อกนี้ของพี่สายลมลอย ทำใ้ห้ได้เห็น ได้รู้จัก ต้นมะตูม และทราบว่ายอดทานได้ค่ะLaughing

รูปภาพของ วรนุช

รูปภาพเปิดดูไม่ได้ หายากจริงๆค่ะ คนส่วนใหญ่ไม่นิยมปลูก เพราะต้นสูงใช้เวลานานกว่าจะได้ผลผลิต และที่สำคัญปลูกในบ้านไม่ได้ด้วย หนามเยอะ ถ้าจะปลูกจริงๆต้องปลูกในสวนที่มีเนื่้อที่เยอะๆซึ่งคนสมัยนี้ก็มีที่ดินคนละน้อยนิดเอง

Cool คงจะดี ถ้า...

รูปภาพของ ป้าต่าย

หายไปนานมาพร้อมความรู้เช่นเดิม ยังไม่เคยกินยอดสักที เดี๋ยวต้องขอเม็ดจากอีฟมาลองเพาะบ้าง 

คิดให้แตกต่าง...แต่อย่าแตกแยก

รูปภาพของ ลุงพูน

เห็นหนามแล้วหวาดเสียวครับ ในสวนผมปลูกไว้หลายต้น แต่รอดมาได้สักต้น

รูปภาพของ ป้าเล็ก..อุบล

ชอบมาก  ชอบการเขียน  อยากบอกว่า  ป้าเล็ก  เป็นคนที่ มีอะไรไม่มากในชีวิต  แต่คิดเสมอว่า  ตัวฉันเอง  เพียบพร้อมเสมอ  เพียงพอและมีความสุข  เรียนจบ  ทำงาน  ซื้อรถ  ซื้อที่(75ตรว.)  สร้างบ้าน (หลังเล็กๆ) ซื้อที่ปลูกผัก(75ตรว.)  มีเท่านี้ไม่มีสวนยาง  ไม่มีสวนปาล์ม  ไม่มีนา แต่รู้สึกว่า  ตัวเองมีความพร้อมไปเสียทุกสิ่งทุกอย่าง  ไม่อิจฉาใคร  และไม่มีอะไรให้ใครอิจฉา

รูปภาพของ sujiraporn

เป็นผักเหนาะก็ได้ เป็นผักใส่ข้าวยำก็ดี = หร้อยเกิน

รูปภาพของ Sopha B'

รู้จักแต่น้ำมะตูมอย่างเดียว ขอบคุณนะคะที่นำเสนอ ทำให้อยากหามาปลูกอีกอย่างแล้ว Laughing

เพราะชีวิต...คนเรา    เกิดมา....ไม่นาน ก็ต้องตาย
ต้องกลายเป็นความว่างเปล่า
Cr. เ่ท่าที่มี - กางเกง
รูปภาพของ ป้าหน่อย

อยากทานลาบ ขึ้นมาทันใด
ตามดอน ไร่นา คนอีสาน มักมีไว้ไม่ขาด เพราะทานกับลาบมันสุดยอด

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ เสิน

แต่ก่อนมีอยู่ข้างบ้านเก็บยอดกินตลอด ใช้พื้นที่จึงต้องเอาออก ปัจจุบันปลูกใหม่แล้วแต่ยังเล็กอยู่

..โอกาสไม่ได้มีทุกวัน..

 

รูปภาพของ น้องเอก

เหน๊าะหนมจีนตะงั้น

ถ้าชีวิตไม่สิ้นก็ต้องดิ้นกันต่อ

E-mail : pinit25@hotmail.com

รูปภาพของ uthai.l

เพิ่งรู้ว่ายอดมะตูมทานได้ด้วย ขอบคุณครับ ทำให้อยากปลูกต้นมะตูมขึ้นมาอีกอย่างแล้ว

รูปภาพของ แหลมเพชร นันตาแสง

ที่บ้านก็มี 1 ต้นครับ กำลังปลูกได้ประมาณ 2 ปี ชอบกินยอดอ่อนครับ กินกับลาบ กับแกงหน่อไม้ หรือยำหน่อ ผลสุกก็อร่อยมากๆ คิดถึงตอนเป็นเด็กจังปีนต้นมะตูมที่มีแต่หนามเพื่อเก็บลูกที่สุกมากินTongue Out

รูปภาพของ ชวิน

เคยแต่ ต้มน้ำเอาไว้ถวายพระ และเอาไว้กิน ยังไม่เคยกินยอดอ่อน

 ได้ความรู้เพิ่มอีก ขอบคุณข้อมูล ครับ

พอเพียงเพื่อเพียงพอ


jabee_68@hotmail.co.th

รูปภาพของ sothorn

นึกว่ากินได้แต่มะตูมซาอุ

รูปภาพของ สมจิต

ชอบทั้งยอดทั้งลูกสุกค่ะ กินกับลาบ แซ๊บแซบ ลูกสุกเอาไปหมกไฟกะหอมๆ แต่อย่าให้ระเบิดเด้อ เนื้อตูมหอมหวาน เอามาบ่ายข้าว มักๆค่ะ