ข้อความผิดพลาด

Notice: Undefined property: stdClass::$forum_tid ใน forum_node_view() (บรรทัด 273 ของ /home/bansuanpor/domains/bansuanporpeang.com/public_html/modules/forum/forum.module)

เสนอภาษาอิสานวันนี้ คำว่า "โพน"

รูปภาพของ ป้าหน่อย

เนื่องจากวิถีอิสาน ที่จะมาเล่าแบ่งปัน

พี่น้องบ้านสวน มีหลายอย่างที่

เกี่ยวข้องกับ"โพน" ก็เลย

มาเสนอคำศัพท์ เพื่อความเข้าใจไว้ก่อน

คำว่า "โพน" เป็นคำนาม 

ในภาษาอิสาน ใช้เรียกเนินดิน,จอมดิน

ทีเกิดจากการปั้น ของปลวก

ที่เรียกกันว่า"จอมปลวก"

แต่ถ้าเป็นเนินใหญ่ๆ ที่ทางไต้เรียก "ควน"

อิสานจะเรียกว่า "โนน"

ซึ่ง"โนน" ก็จะใหญ่กว่า"โพน" หลายเท่า

วันนี้สายมากแล้ว ติดไว้ก่อนนะคะ

 เดี๋ยวมา ยกตัวอย่างเป็นประโยค

 

ตัวอย่า : เช่น "หล่าๆ ไปขุดหลุม

โพน กกหว้า ให้แม่ จั๊ก 10 หลุมแหน่

แม่สิเอาในบักถั่วปี แช่ใว้แต่คืน

ไปปลูก ฮาพอได้ตำกินยามดำนา"

แปลว่า : ลูกบ่าว เดี๋ยวไปขุดหลุม

ที่เนิน จอมปลวก ใต้ต้นหว้าให้แม่หน่อยนะ

จะได้ปลูกถั่ว เผื่อจะพอทันได้เก็บกิน

ช่วงลงดำนา 

 

ปล. พี่น้อง ใครมีรูปถ่าย "โพน"

รบกวนขอ นำมาลงแจม

เพื่อประกอบให้เป็น อภิธานศัพท์ บ้าง

จักขอบพระคุณอย่างสูงค่ะ 


รูปภาพของ เจ้โส

โบราณว่า  อย่าไปยืนฉี่ใส่  โพน  เดี๋ยวกะจู๋จะบวม  จริงป่ะ  5555

รูปภาพของ ป้าหน่อย

อะจื๋ยยย ซือเจ๊ 555

เพิ่นว่า เจ้าที่เพิ่นหวงจ้า

 

แต่ป้าหน่อยว่า คงเป็นอุบาย

ผู้เฒ่า ไม่อยากให้ประมาท

เกิดมีรังต่อ รังแตน เดี๋ยวยุ่งนา

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ แก้ว กุ๊ก กิ๊ก

อีกไม่นาน พวกเรา คงพูดได้ทั้งสี่ภาคเลย


เป็นความรู้สะสมคะ ชอบๆ

 

รูปภาพของ ป้าหน่อย

รอพี่น้อง หมู่เฮา มาช่วย

ขยายความอีกซักหน่อยค่ะ

หัดพูดเข้าไว้ เดี๋ยวได้

ทุกภาค ทุกภาษาค่ะ

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ rinne.ch

เนินดินเตี้ย ๆ หรือคะ หรือว่ากองดิน ไม่รู้พูดถูกหรือป่าวรอป้าหน่อยมาอธิบายต่อค่ะ

ความทุกข์ และความสุขล้วนอยู่ที่ใจ

รูปภาพของ ป้าหน่อย

บ่อมาดนเติบเนาะ พวมคึดฮอดอยู่

สิถามข่าวทางกาฬสินธ์

น้ำไน เป็นแนวได๋น้อ

 


ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ rinne.ch

อ.โกสุมพิสัยเด้อค่ะป้าหน่อย รินไม่ได้อยู่กาฬสินธุ์ แต่คิดว่าไม่น่าจะต่างกันมากค่ะ ใกล้ ๆ กัน

ความทุกข์ และความสุขล้วนอยู่ที่ใจ

รูปภาพของ ยายจ่อย


เห็นอยู่ข้างที่ทำงาน คำว่าโพน น่าจะประมาณภาพนี้นะคะป้าหน่อย

ไม่มีอะไรที่เป็นไปไม่ได้

รูปภาพของ ป้าหน่อย

ภาพอดีตโพน อิอิ

คงถูกขุดทลายไปน่ะค่ะ

ตอนยังมีเนินดิน

คงเรียก"โพนฉำฉา"

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ 9wut

บ้านผม เขาใช้เรียก ดินที่กองกันอยู่ ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เหมือภูเขาขนาดย่อมๆ

แล้วมักจะมีต้นไม้ขึ้นอยู่ข้างบน ดินลักษณะแบบนี้เรียกว่าโพน ถ้ามีต้นมะขามอยู่ข้างบน

ก็จะเรียกโพนต้นมะขามหรือมีต้นยางก็จะเรียกโพนต้นยางหรือโพนยาง ครับ

โพนจะเห็นได้ทั่วไปตามทุ่งนา หรือทุ่งกว้างครับ (สมัยนี้ส่วนใหญ่จะโดนทำลายไปเพราะการปรับพื้นที่เสียส่วนใหญ่ครับ)

 

แบบในรูปนี้ครับ

     

 

รูปนี้เอามาจาก http://www.moohin.com/about-thailand/oldcity/kalasin2.shtml

 

นอกจากนี้คำว่าโพนยังเป็นที่มาในการนำไปตั้งชื่อของสถานที่ เช่นเป็นหมู่บ้าน ต่อมาก็เป็นตำบล และอำเภอด้วย

รูปภาพของ ดาวเรือง

ได้รูปมาเห็นได้ชัดเลยค่ะ  คำอธิบายทำได้ดีทำให้เข้าใจมากเลยค่ะ  ขอบคุณค่ะ

รูปภาพของ ป้าหน่อย

ขอบคุณจริงๆค่ะ นายวุฒิ

รูปไกล้เคียงค่ะ

"โพน"ที่ทุ่งนาทางอิสาน

ถ้าเป็นเนินกว้างๆหน่อย

สูงกว่าระดับน้ำในแปลงนาข้าว

ชาวนาจะไม่ขุด หรือปรับทิ้ง

แต่จะล้อมรั้ว กันวัวควายเข้า

แล้วขุดดิน พรวนเป็นแปลงผัก

ปลูกไว้กิน ช่วงฤดูทำนา

เพราะช่วงดำนา ก็ได้อาศัย

ผักที่ปลูกไว้ตามโพน 

ปูปลา ตามน้ำในนา

ผักที่ปลูก ก็ได้แก่ ถั่วพุ่ม

พริก-ตะไคร้ มะเขือ ต้นหอม ผักชีลาว

ส่วนรั้ว ก็เป็นค้างบวบ ไปในตัว

แต่ที่นา ที่ทำปีนี้ ซื้อต่อจากเขา

ไม่มีโพนให้เห็น คงโดนปรับ

เป็นผืนนาหมดเหมือนที่น้องวุฒิว่าแล่ะ


ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ แดง อุบล

มักป้าหน่อยกะม่องใช่ภาษาบ้านเฮาค่ะ

"เชื่อในผล แห่งการทำความดี"

รูปภาพของ ป้าหน่อย

ฮีตแต่เค้า คองเก่าเมือหลัง

ซ่อยปลูกฝังฮักษาเอาไว้

เด้อจ้าน้องแดง

ขอบคุณที่ให้กำลังใจจ้า

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ satjang

เหมือนเคยได้ยินตอนเด็ก ๆ ... แต่เลือนลางเต็มที... ต้องไปถามแม่

...2553 ปีที่ 1 ที่เริ่มเดินตามรอยพ่อ...

รูปภาพของ ป้าหน่อย

ดีเลยค่ะคุณก้อย ลองถามคุณแม่

เรื่องประโยชน์จากโพน มั่งนะ

เผื่อคุณแม่เคยรู้ ป้าหน่อย

กำลังทบทวน วิถีท้องนา

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ กุ้งบางบัวทอง

ขอบคุณค่ะ  ได้ความรู้ใหม่อีกแล้ว

มีความสุขกับการที่ได้ให้มากกว่าการที่ได้รับ

รูปภาพของ ป้าหน่อย

เดี๋ยวมี คุณูปการ จาก"โพน"

มาเล่าสู่กันฟังค่ะ จะค่อยๆเล่าค่ะ

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ กุ้งแห่งสวนชมบุญ

ที่บ้านเรียกง่ายๆว่าจอมปลวกคะในสวนมีเพียบเลย

Wink

รูปภาพของ ป้าหน่อย

โพนก็คือจอมปลวก

แม่นแล้วค่ะคุณกุ้ง

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ ทองฤทธิ์ หัตถกร

ว่ากันถึงประโยชน์ของโพน  กะมีหลายอยู่  เป็นจั่งว่าน้ำท่วมนาทาม(นาลุ่ม) กะพอได้งอยโพนอยู่  บางคนปลูกเถียงเทิงโพนกะมี น้ำท่วมดุ๊หลาย  ยามน้ำท่วมไส้เดือนทามหนีน้ำไปท้อนกันอยู่นำโพน  เอาถุงปุ๋ยพายเฮือไปเอามาให้เป็ดกิน  ประโยชน์สำคัญ ยามแล้ง ไปเลี้ยงควาย  กะไปนั่งหลบแดด(หลบสายตาคนอื่น)ใต้ฮ่มไม้หลังโพนคุยสาวจนได้เป็นพ่อบัก...น้อยนี่หละ  ลางคนก่ะไปก่นแมงเม่าใต้โพนไปใส่เบ็ด  จนโพนยุบทับหัวตายกะมี  บาปกรรมแท้ๆ  ๕๕๕๕๕

อดได้  ทนได้  รอได้  ขอโทษได้  ขอบคุณได้  ก็เป็นสุขได้

รูปภาพของ ป้าหน่อย

บุ๊ย ประโยชน์หลายคัก 

แต่คือมาเป็นตางึดเนาะ

ไปมุดเอาปลวก 

มุดคักกะด้อกะเดี้ย

จนโพนยุบทับหัวตายพะนะ

กรรมคือว่าแท้ๆ

เอิ๊กๆๆๆๆๆ


ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ 9wut
รูปภาพของ Tui

บขอบคุณ สำ หรับ ภาษาอีสานวัน ละ คำ ครับ

รูปภาพของ ป้าหน่อย

คงจะมีตาม มาอีกหลายคำ

ตามที่จะพออธิบายได้

ตอนนี้เห็นภาพน้ำท่วม

แล้วหดหู่ ว่าจะเขียน

เรื่องเล่าชาวอิสาน ซะหน่อย

แต่ช่วงนี้มันตื้อๆ ไม่ลื่นไหลค่ะ


ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ rinne.ch

1.แข่ว  = ฟัน

2.ดัง = จมูก

3.ขาโอ้ง (อันนี้ได้ยินแฟนพูด) = ต้นขา

4.ส้นหน่อง  =  ส้นเท้า

5.บีแข่ง  = น่อง

 

เอาไว้แค่นี้ก่อน รินเองก็เรียกไม่ค่อยถูกเพราะส่วนมากก็พูดอิงภาษากลางซะส่วนมากค่ะ

ความทุกข์ และความสุขล้วนอยู่ที่ใจ

รูปภาพของ ป้าหน่อย

ขอบคุณน้องรินอย่างหอง

ขาโอ้ง กะเอิ้น ขาโต้ย กะแม่น 

แปลว่าต้นขาคือกันจ้า

 

...ภาษาอิสาน มื้อนี้ มีอีก "หอง"

แปลว่า สูง

ตัวอย่างเช่น

"โฮ พ่อใหญ่ มื้อนี้ลมดีหลายเนาะ

ว่าวต้านลม ขึ้นหองขนาด"

= โอ้โห คุณตา วันนี้ลมดีจัง

ว่าวขึ้นสูงเลยล่ะ

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ อารีย์_กำแพงเพชร

ได้รู้ภาษาอีสานอีกหลายคำเลย ตอนเด็ก ๆ ก็เคยไปปลูกพริก ปลูกถั่วบนโพน(ที่บ้านเรียกปลวก) กลางทุ่งนาเหมือนกันค่ะ

แบ่งปัน สร้างสรรค์ พอเพียง

 

รูปภาพของ ธารน้ำใส

ป้าหน่อย หญิงขอนำเสนอเรื่อง จอบ หน่อยนะคะ เป็นเรื่องตั้งแต่สมัยเป็นนักศึกษาฝึกงานค่ะ ก็ไปฝึกที่โรงพยาบาลแห่งนึงที่จ.สระแก้ว เวลาว่างก็ต้องไปใส่ถุงดินเพื่อเพาะต้นสมุนไพรกันค่ะทั้งนักศึกษาและก็อาจารย์พี่เลี้ยงก็ช่วยกันขุดดินเพื่อจะเอาใส่ถุง อาจารย์พี่เลี้ยงพี่เลี้ยงถือจอบอยู่ นักศึกษาก็เดินเข้าไปขอ


นักศึกษา:    อาจารย์จอบหนู


อาจารย์พี่เลี้ยงก็วิ่งไปแอบหลังต้นไม้ นักศึกษาก็เดินตามไปแล้วพูดเหมือนเดิม


นักศึกษา:    อาจารย์จอบหนู


อาจารย์พี่เลี้ยงก็วิ่งไปแอบหลังต้นไม้ต้นอื่นอีก นักศึกษาก็เดินตามไปแล้วก็บ่นว่า


นักศึกษา:    อาจารย์จะวิ่งไปไหน เอาจอบมาให้หนู หนูจะขุดดินค่ะ


อาจารย์พี่เลี้ยง:   อ้าวก็ไหนว่าให้จอบ อาจารย์ก็จอบแล้วไง ยังมาบอกให้จอบใหม่อีก


เพิ่งมารู้ว่า จอบ=แอบ ก็ที่นี่แหละค่ะ


 

e-mail. puangpech_@hotmail.com

 

รูปภาพของ ป้าหน่อย

ฮ่าๆๆๆ พอกันกับป้าหน่อยเลย

ไปช่วยงานออกปากบ้านผู้ใหญ่

แกถามว่า "หน่อยพรื้อมาแต่สวน"

ป้าหน่อยก็บอกผู้ใหญ่ว่า

"มาแต่บ้าน ยังไม่ได้เข้าสวนที "

 

"จอบ" คำนาม ของภาษาอิสาน

เอิ้นว่า "บักจ๊ก" จ้า 

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ namwanno

ลังเถือกก็คึดบ่พ่อ ... โพน ..เว้าลาวอยู่ซุกมื้อ คึดพ่อแน้ ลืมแน้ แม่ใหญ่หน่อย นางอยู่ชัยภูมิ คันเบิ่งอีหลี เจ้าคือซิเป็นน้องแม่นาง หน้าเจ้ายังงามอยู่เดะ งามปานนี้ออกเฮียนไปน้อ มือหลังมาเว้ากันใหม่เนอะ .. ขอให้มีแฮงหลายๆ ซิได๋ปลูกผักไว้กินยามเฒ่าเด้อ

รูปภาพของ ป้าหน่อย

ป้าหน่อยกะพอล่ะตี้ 555

อย่าซุฟ้าวให้เป็นแม่ใหญ่เถาะ

หังกะกายหลัก4. ไปบ่อพอปานได๋ดอก

แฮงกะยังหลายเติบอยู่

เว้าแล้วมาปลูกผักแข่งกันเปี๋ยงเฮา

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ namwanno

เอื้อยหน่อยก็ได๋เนาะ หน้ายังงาม อายุซ่างหัวมัน คันให้ปลูกผักแข่งคือซิยากอยู่เด้อ เพราะว่านางมือใหม่อีหลี 2มื้อก่อนไปกนบักหมี่ใส่ถุงเพาะเมื่อวานไปเบิ่ง ใบมันซ่งเฉาๆจังได๋บุเนี๊ย เครียดหลาย เห็ดผิดหม่องได๋บุเนี๊ย บ่เป็นยัง ผิดเป็นครูเนาะเอื้อย

รูปภาพของ หยวนหยวน

อยู่ดีมีแฮง..ฮักแพง..กันคือเก่า..เด้อพี่น้องเด้อ

****************************************


กินทุกอย่างที่ปลูก..ปลูกทุกอย่างที่กิน

รูปภาพของ ป้าหน่อย

อยู่ดี มีแฮง ฮักแพงกันคือเก่า

ฟังพ่อตู้ แม่เฒ่า เพิ่นสอนได้ สิฮุงเฮือง

มื้อนี้มาได้พ้อ หยวนหยวน แม่นซื่่อเพิ่น

เอิ้นใส่กัน สู่มื้อแหน่เด้อจ้าอย่าซุหาย

จังได๋มาฮอดแล้ว แนวได๋ได้ ปันแบ่ง

ความฮู้ บ่อเหือดแ้ห้ง มาพี้จั่งแม่นหลาย

สายแนนเกี่ยวมาพ้อ คนอิสานคือเก่า

ฮักแพงกัน มาแต่เค้า อิสานเว้า เพิ่นว่าดี

ยินดีที่ได้ฮู้จักเด้อจ้า...


ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง

รูปภาพของ ยายอิ๊ด

โพนเพิ่น  น่าซิแล่น เหนาะ..

#แตกต่าง.แต่.ไม่แตกแยก#

รูปภาพของ ป้าหน่อย

ยายอิ๊ด แปลด่วน ลาวบ่อเข้าใจเด้อ ...

 

โพน เป็นตาแล่นเล่น แปลแบบซี้ ถือบ่อน้อ

หมายถึ่ง น่าวิ่งเล่น แม่นก่อ

ลูกอิสานกันดารแท้ แต่บ่อเหี่ยวทางน้ำใจเด้อ
หากแหม่นใหลหลั่งรินปานฝนแต่เมืองฟ้า
มาเด้อพวกพี่น้อง สานสัมพันธ์ให้มันแก่น
ให้ยืนยาวแนบแน่นพอปานปั้นก้อนข้าวเหนียว เด้อพี่น้อง