ขอไป ... จึงจัดมา ...?

    จากที่ได้นำเสนอ บล็อกเรื่อง “กะลา สมาธิ กะโหลก” ไปก่อนหน้านี้นั้น ... มี สมช. บางท่านเสนอแนะให้ข้าพเจ้า นำการสานกระด้ง & เจ้ย (ตะแกรง) มาเขียนบ้าง

     จึ่งวันนี้ (18 มี.ค. 2558) ... หลังทำเมนูข้าวต้มปลากะพงสำหรับมื้อเช้า และ เตรียมเมนู แกงมัสมั่น สำหรับมื้อกลางวันแล้ว ก็นั่งลงหน้า PC เข้าค้น Gallery และ ย้อนค้นบล็อกที่เคยนำเสนอไปแล้ว ก็ทั้งภาพ ทั้งเสียง ... อ้อ ... ขออภัย ! ... ม้า า า า ย ... มีเสียง แต่มีคำบรรยาย ในหัวข้อเรื่อง “คัดกรอง ต้องอันนี้” (สนใจ คลิกตรงนี้ครับ)

     ซึ่งบล็อกนั้น เป็นการนำเสนอการสานตะแกง โดยใช้วัสดุไม้ไผ่ ... ส่วนภาพที่ค้นเจอใหม่ใน Gallery นั้น เป็นการสานตะแกรงจาก “ต้นคลุ้ม” ... แม้วิธีการสานไม่ต่างกันนัก แต่ ตัววัสดุ และกระบวนการในการเตรียม มีบ้างที่แผกกัน

         เอ้า ... ตามไปดูกัน ครับ

     เช้าวันหนึ่ง ... ในฤดูอะไร จำไม่ได้แล้ว และก็ไม่มีนกกางเขนแม้แต่ตัวเดียว เพราะ

      ไม่เกี่ยวกะ หนังสือเรียน เล่มนี้ ที่ข้าพเจ้าเคยเรียนเมื่อชั้น ป. 2

     หลังกรอกกาแฟดำ ลงท้องสำหรับมื้อเช้าเสร็จ ... เตรียมอุปกรณ์ จะลงสวน ซาเล้งคันหนึ่ง แล่นมาจอดหน้าแคร่นั่งใต้ต้นมังคุดที่ข้าพเจ้ายืนอยู่

     “เอา ขลุ่ม มาฮ้ายผีหล้วงสานโหลกฉะ ฮ้ายหน้วยถิ ...” เสียงบอกเล่าประโยคแรกด้วยสำเนียงใต้ กล่าวแก่ข้าพเจ้า แปลความได้ว่า ‘เอาคลุ้มมาให้พี่หลวง (หมายถึงข้าพเจ้า บุรุษที่สอง) สานข้องใส่ปลา ให้สักใบ เหอะ’ ...

     “ไหน้ ๆ ตัดมาแหล่ว ... กะเอามาเผื้อเติ่นกัน เห้นฉอบส้านไหร้ ต่อไหร้” ... ประโยคหลัง ๆ ตามมา โดยที่ข้าพเจ้ายังไม่ได้เอ่ย อะไรแม้คำเดียว แปลความว่า ‘ไหน ๆ ก็ตัดมาแล้ว (คงหมายถึงการตัดต้นคลุ้มนะแหละ) ก็ตัดเอามาเผื่อข้าพเจ้าด้วย เพราะเห็นข้าพเจ้า ชอบสานอะไร ต่อมิอะไร’

     กลัวขาดทุนในการเจรจา ... ข้าพเจ้าจึงเอ่ยขึ้นบ้าง (แต่ไม่มีเอื้อน เพราะไม่ใช่ขับร้อง 55555)

     “เออ ... ขอบใจ เอาลง หว่าย ต่าย โคนมังคุด ฮั้นและ ... อิลง ส้วน กอน ว้าง ๆ อิส้าน ฮ้าย ... ขอย มาเอา ตะ” (ขอบใจ เอาลงไว้ใต้ต้นมังคุดนั่นแหละ ... จะลงสวนก่อน ว่าง ๆ แล้วจะสานให้ ... ค่อยมาเอานะ)

     แล้วข้าพเจ้าก็หยิบมีดพร้า เดินเข้าสวน ... สักครู่ ก็ได้ยินเสียงซาเล้ง ขับออกไปจากบริเวณบ้าน

           สองวันต่อมา ...

                                 แบ่งต้นคลุ้มมาจำนวนหนึ่ง

     ที่เอาออกมานี้ ตั้งใจจะสาน ตะแกรงไว้ใช้เอง เพราะทราบโดยนัย ว่า อีกหลายวัน เจ้าของต้นคลุ้มจึงจะมาเอา ‘ข้อง’ ที่วานให้สาน เนื่องจากน้องสาวของเขา มาส่งข่าวว่า ตอนกลับจากมาส่งต้นคลุ้ม เขาถูกรถยนต์เฉี่ยว และไปรับการรักษาอยู่ ณ โรงพยาบาลจังหวัด

      ซึ่งข้าพเจ้า ก็ไม่ได้ไปเยี่ยม ด้วยมีภาระต้องขึ้น คอนฐม

     จัดการตัดต้นคลุ้ม ความยาวแต่ละท่อน ประมาณ ขนาดตะแกรงที่จะสาน

     แล้วจักตอก ... ลอก ... เหลา

     ปกติ หากต้องการให้ตอกมีสีแดง สวย จะต้องเอาตอกไปหมกโคลนไว้ระยะหนึ่งก่อน ซึ่งกระบวนการนี้ จะทำให้ตอกทนนานด้วยอีกโสดหนึ่ง ... แต่ข้าพเจ้าข้ามขั้นตอนนี้ไป กอปรกับไม่มีแหล่งโคลน ซะด้วยซี

                     แล้วขั้นตอน สาน .... ก็เริ่ม

     สานจนได้ขนาดตามต้องการ

     เป็นอัน เสร็จขั้นตอนการสาน ... 

     แล้ว ... ขั้นตอนยาก ก็มาถึง นั่นคือ ขั้นตอน เข้าขอบ ...

          ตามด้วยการตัดส่วนเกิน ซึ่งอันนี้ ชิว ๆ ...

     ผูกขอบ ให้แข็งแรง ... อันว่าขั้นตอนนี้ ก็ไม่ยาก แต่ต้องใช้เวลา แถมเจ็บมือเล็กน้อย ... ก็ห่างเหินไปนานนี่ หน่า ...

     เนื่องด้วย ไม่มีหวาย หรือเส้นพลาสติก หวายเทียม ข้าพเจ้าจึง ผูกเอาด้วยเชือกไนล่อน

     ซึ่งตะแกรงใบที่สานด้วยไม้ไผ่ ที่เคยนำเสนอไว้ใน ‘คัดกรอง ต้องอันนี้’ ก็ผูกลักษณะเดียวกัน ครับ

     อันที่จริง ตะแกรงที่นำมาให้ดู ทั้งสองใบ สมบูรณ์พร้อม ด้านการใช้สอยแล้วแหละ ... แต่ ยังไม่สนอง กิเลส ... คือ ขาดความสมบูรณ์ด้านความสวยงาม

     แต่ก็จำยอม ... เพราะขาดวัสดุที่จะนำมาประดิดประดอย ด้วยอย่างที่บอกนั่นแหละครับ ว่า ไม่มีหวาย ... ครั้นจะหาซื้อเส้นพลาสติกเทียมหวาย ก็ไม่รู้แหล่ง ไม่เหมือนที่ ‘เมืองคอน’ ซึ่งข้าพเจ้า ปรุโปร่ง เป็นอย่างดี

     นี่ ... เปรียบเทียบให้เห็นใบที่ หาวัสดุมาประดิดประดอย ได้ ครั้งพำนักที่ เมืองคอน กับ ใบใหญ่ เปลือยขอบ เพราะไร้วัสดุ ตบแต่ง ครั้งพำนักที่ สุราษฎร์ ฯ.

                                    เอาให้ดูใกล้ ๆ ... 

     ผู้ทรงคุณวุฒิ อาจไม่ประเทืองจักษุ ต่อขอบ ตะแกรงใบล่างนัก ก็ต้องขออภัย นะขอรับ

ลายที่ถัก ผูก ไปบนขอบนี้ เรียกขาน ตามที่ ข้าพเจ้าเรียนมาเมื่อ กว่า 60 ปี ก่อน ว่า

“ถักหางแลน”

      มาถึงตรงนี้ ... อาจมีบางท่าน ค่อนขอดเอาบ้างแล้ว ว่า ...

           ‘สนใจแต่เรื่องประโยชน์ส่วนตน ... แล้วไม่ทำสิ่งที่เขาวานไว้ บ้างเรอะ ? ... เขาสุตส่าห์ลงทุนไปหา ตัด ต้นคลุ้ม ขนมาให้ จนต้องได้รับอุบัติเหตุ นะ ... ใจร้ายซะไม่มีล่ะ’

     ทำซีครับ ... ทำให้ ... ไม่ลืมหรอกน่า ...

นี่ไง ... สานไว้ให้แล้ว เพียงรอเข้าขอบ ก็ส่งมอบได้แล้ว

      เอาละครับ ... เอาเป็นว่า จัดให้ตามที่เสนอแนะแล้ว นาครับ ผิดพลาดประการใด วานผู้รู้โปรดชี้แนะด้วยจักเป็นพระคุณยิ่ง ด้วยตระหนักอยู่ว่า

     งานถัก สาน วัตถุภายนอก นั้น ข้าพเจ้า พอจะขุดคุ้ย เอาพื้นฐานสมัยวัยเยาว์ มาก่อประโยชน์ได้อยู่บ้าง พอควร

แต่ การ สาน ถัก ทิฐิ ภายในตน ให้ตระหนักอยู่ว่า “ยังอ่อน ด้อย” ... ต้องฝึกฝนอีกโข