แรงเหวี่ยงของชุมชน

สุดที่จะต้านไหว เข้าใจนะว่าเหนื่อย (มีคนให้คติผมไว้ว่า "ผู้ใหญ่ทำอะไรก็ไม่ผิด") เราเป็นคนส่วนน้อยจริงๆ

ขอบคุณคุณกิ่งที่เล่าให้ฟัง คุณกิ่งเก่งมากเลยครับ นับถือในความพยายามครับ 

สำหรับแรงเหวี่ยง ถ้าไม่ใช่จากคนในครอบครัวก็ไม่น่าคิดไรมาก พิสูจน์ให้ เขาเห็นซักวันเขาจะเปลี่ยนความคิดครับ

ณ ปัจจุบัน ขณะเวลาไม่มีใครสามารถเปลี่ยน ความเชื่อของใครอีกคนได้เพียงคำพูดหรอกครับ พูดให้เขาเชื่อไม่มีทางหรอก ครับ ทำให้เข้าเชื่อ อาจจะเป็นไปได้บ้าง 

แต่มันไ่ม่สำคัญมากซักเท่าไหร่ ไม่ใช่เหรอครับ แค่คนที่อยู่ข้างๆ เราเข้าใจมันก็ไม่มีอะไรต้องกังวลแล้วนะคับ 

สู้ต่อไปครับ คนเก่ง หัวใจแกร่ง

ใช่..ใช่ พรเห็นด้วยแค่คำพูดของคนไม่สามารถทำอะไรเราได้หรอกค่ะ

ที่ไหนๆก็เป็นอย่างนี้แหละค่ะคุณกิ่ง ทำให้เขาเห็นแล้วเขาจะรู้เอง...ขนาดพรลงมือแค่ปลูกผักในบ้าน  ชาวบ้านบอกว่าซื้อเขา 5  บ.ไม่ดีกว่าเหรอ พรพูดไม่ออกเลยแหละ

หมู่บ้านพรเป็นหมู่บ้านที่ซื้อทุกอย่างค่ะ แบบนี้เขาเรียกว่าเจริญหรือเป่าน๊า...

ไม่รู้ว่าเป็นแรงเหวี่ยงหรือปล่าว แต่เป็นคนใกล้ชิดในช่วงแรกๆ ต่อมาก็ชิน จริงๆ เป็นเพราะความเป็นห่วงครับ เขาเป็นห่วงเรา คิดว่าความคิดเราเป็นไปไม่ได้ แต่ที่ไหนได้เราก้าวข้ามมากเกินไปเขาตามไม่ทัน สุดท้ายต้องใช้ความอดทนพิสูจน์ให้เห็นว่าเป็นไปได้ ตอบด้วยสภาพความเป็นจริงที่เกิดขึ้น แต่ก็ต้องยอมรับความคิดของคนอื่นด้วยเหมือนกัน เพราะนั่นคือสิ่งที่เขาเชื่อ ไม่มีผิดมีถูก ทุกอย่างเป็นไปตามธรรมชาติและความใฝ่ฝันของแต่ละคน ที่สำคัญที่สุดเราพอเพียงหรือยัง ถ้าพอก็คืออยู่ได้แล้วด้วยตัวของเราเอง ความสุขที่เกิดขึ้นไม่มีใครเข้าถึงได้นอกจากตัวเราเอง เพราะความสุขของแต่ละคนไม่เหมือนกัน

บล้อคนี้เขียนได้โดนใจผมจริงๆ 

ผมเข้าใจอารมณ์นี้ครับ

เพราะผมก็เจอค่อนข้างหนักเลย

เราเองอาจจะพอทนได้  แต่พ่อแม่ ซิครับ  เค้าก็ทนได้นะ แต่เค้ากลัวว่าเราจะทนไม่ได้

เลยกลายเป็นสิ่งที่ผมยังต้องแคร์และใส่ใจอยู่

ไม่งั้นละก็  ลากันทีงานประจำและสังคมเมือง

อ่านแล้วพาให้คิดว่า คนส่วนใหญ่ไม่สามารถทนสิ่งที่เกิดขึ้นคล้ายๆกับคุณกิ่งได้เลยค่อยๆทอดทิ้งเรื่องราวเหล่านี้กลับไปหาเรื่องราวแบบเดิมๆที่คาดเดาได้ไม่ยาก เอางี้นะ้ครับ

 ในตำราพิชัยสงครามระบุไว้ว่า "รู้เขา รู้เรา รบร้อยครั้งชนะร้อยครั้ง" ความหมายในแบบที่น้ามืดเรียนมาจากครูคือ ต้องรู้จักตัวเราให้ดีก่อน ตัวเราแบ่งเป็นเรื่องๆครับเช่น เรื่องเกษตรต้องรู้ว่า  ลักษณะภูมิประเทศของเรา ที่ดินของเราเป็นยังงัย ดินอย่างนี้ดีไม่ดียังงัย ปริมาณน้ำของเรามากน้อยขนาดไหน เหมาะกับการทำเกษตรเรื่องอะไร อย่างที่น้ำน้อยแต่ปลูกพืชที่ต้องการน้ำมากมันก็ไม่ไ้ด้เรื่องตั้งแต่คิด ฯลฯ เป็นต้น เห็นมั๊ยครับ

แค่นี้เราก็มีอะไรที่ต้องทำตั้งหลายเรื่อง นี่ยังไม่พูดถึงเขานะครับ เราต้องแบ่งออกเป็นเรื่องๆใจเย็นๆ แต่ขอให้เน้นว่าเราจะทำการเกษตรแบบพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน จะยึดหลักปฏิบัติดีๆจากไหนก็หาเอาครับ เค้าเรียกแบบลูกทุ่งๆว่า ศิษย์มีครู และจะต้องทำเป็นขั้นเป็นตอนห้ามข้ามขั้นเด็ดขาด เป็นขั้นเป็นตอนยังงัย เอาไว้จะเอาคำสอนของอาจารย์มาขยายให้ฟังในโอกาสต่อไปครับ นี่ถ้าไม่รักกันจริงไม่บอกนะเนี่ย

"ภาษาพวกเราที่ใช้กันคือการเคี่ยวให้ข้นครับ หรือ ทฤษฎีต้องแม่น แน่นปฏิบัติ อย่ามั่ว! นั่นคือคำสั่งแบบเด็ดขาดจากอาจารย์ใหญ่ของพวกเรา"

ผมก็เป็นคนธรรมดาบางครั้งหิวข้าวมาก ก็ตักข้าวใส่ปากหลายๆคำเคี้ยวไม่ทัน กลืนไม่ทันมันมีติดคอเหมือนกันครับ ต้องรีบกินน้ำ เล่นเอาเกือบตาย

ครื้นเครงหน่อยเร้ว พี่ๆช่วยกันหน่อยคร้าบ

ฟังชีวิตคุณกิ่งแล้วเข้าใจ ในชุมชนที่รู้จักกันดีโดยเฉพาะอย่างยิ่งสังคมชนบท อดไม่ได้ที่จะเปรียบเทียบลูกบ้านโน้นกะลูกบ้านนี้ และยิ่งเมื่อวัตถุเข้ามามีบทบาทเป็นตัวชี้วัดฐานะด้วยแล้ว ยิ่งไปกันใหญ่แข่งกันอวดแข่งกันร่ำแข่งกันรวย จนติดแร้วแห่งหนี้สิน เข้าใจความรู้สึกของคนในชุมชนที่มองคนที่ได้ร่ำเรียน น่าจะมีโอกาสมากกว่ากลับมาทำงานภาคเกษตรที่เหน็ดเหนื่อยไม่โก้หรูแถมยังได้ตังน้อยอีกต่างหาก ในความคิดของผมถ้าเป็นภาพรวม ปัญหาเรื่องรายได้และความยากจนในภาคเกษตรเป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง ที่รัฐควรสร้างกลไกเพื่อสร้างสมดุลและลดช่องว่างของรายได้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องโครงสร้างภาษี การใช้ประโยชน์จากที่ดิน การวิจัยพัฒนาผลผลิต การส่งเสริมการแปรรูปหรือสร้างมูลค่าเพิ่มที่มากกว่าเป็นเพียงสินค้าเกษตร (เหมือนสมัยก่อนที่เราจะเป็น NACs ไม่ใช่ NICs )แต่นั่นเป็นระดับมหภาคซึ่งไม่ใช่บทบาทของปัจเจคชนอย่างเรา แต่ในระดับย่อยที่เป็นเรื่องที่เราทำได้คือ ต้องใช้ความรู้ทั้งจากการศึกษาเล่าเรียน การทำงาน การหล่อหลอมทางสังคม สร้างความแตกต่างระหว่างเกษตรกรรุ่นเก่ากับยุคใหม่ คนรุ่นใหม่แสวงหาความรู้ได้ไม่จำกัด ได้หลายช่องทาง อย่างเห็นๆนี่ก็คืออินเตอร์เน็ต การสืบค้นและจดบันทึกเชิงวิจัย ทั้งในเรื่องการเกษตรและการตลาด (ไม่ใช่แค่การสังเกตุจดจำเหมือนในอดีตต้องทำมากกว่านั้น) ไม่ใช่ทำหรือปลูกเพราะเคยทำเคยปลูก แต่ต้องใช้ความรู้เรื่องการตลาด การพัฒนาเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ต้องสร้างความต่างให้คนรุ่นเก่าได้เห็นอย่างเป็นรูปธรรม(แต่ก็ไม่ได้หมายความให้ละเลยต่อภูมิปัญญาดั้งเดิม) พูดง่ายแต่ทำยาก แต่ผมเชื่อว่าทำได้และเห็นแววหลายคนในชุมชนบ้านสวนนี้ที่ทำได้

คุณกิ่ง..เพื่อนรุ่นพี่ผมคนหนึ่งทำงานสถาบันการเงิน วิกฤติปี40 ทำให้เค้ากลับไปทำภาคเกษตรที่พ่อแม่ทิ้งไว้ให้ ก่อนไปคุยกัน ผมบอกว่าถ้าพี่ทำเหมือนชาวบ้านที่ทำ ความรู้และประสบการณ์ปัจจุบันพี่จะสูญเปล่าและไม่ต่างอะไรกับเกษตรกรทั่วไปที่วนเวียนกับหนี้สินเพราะราคาผลผลิตตกต่ำหรือไม่ก็เจอปัญหาผลลิตเพราะปัจจัยที่คุมไม่ได้ เค้าถามผมว่าจะสร้างความแตกต่างได้ไง ผมบอกผมตอบไม่ได้ แต่ผมคิดว่าความรู้เรื่องเกษตรพี่เป็นศูนย์ แต่พี่ความรู้และปัญญามากกว่าเกษตรกรทั่วไป พี่ยังมีคนทำเดิมอยู่ใช้การต่อยอดอาศัยคนเดิม เพียงแต่ใส่การจัดการ เพื่อบริหารพื้นที่ ปริมาณผลผลิตและบริหารคน และนำความรู้ใหม่ไปต่อยอดเดิม (จากการเรียน การอบรม การสืบค้นทางวิชาการ คิดถึงตอนทำงานทำอะไรใหม่ๆไม่ได้ พี่ทำไงก็ทำอย่างนั้นแหละ) แล้วที่สำคัญเรื่องการตลาดต้องทำเอง หาตลาดเอง เป้าหมายต้องเป็นทั้ง market maker และ price maker ด้วยซ้ำ จะใช้ 4 P หรือกี่ P ก็สุดแล้วแต่ (แล้วคิดแบบหลังพิงฝา คิดเหมือนตอนทำงานที่นายบอกว่าหากเอ็งทำงานนี้ไม่ได้ ข้าก็พร้อมหาคนมาทำแทน..หนาวแบบนั้นแหละที่ทำให้ฮึด คนอื่นทำได้ ทำไมเราจะทำไม่ได้) เจอกันหลายปีต่อมา แกเป็นผู้นำชุมชน เป็นผู้รวบรวมผลผลิต แปรรูปสินค้า มีตลาดภายในแน่นอน ผมบอกว่าถ้ายังไม่เหนื่อยน่า go inter นี่ไง..แรงเหวี่ยง ที่ออกจะมากกว่า yoyo effect เสียด้วยซ้ำ

พี่ก็เจอมาเหมือนกัน อดทนอดกลั้นให้มาก ๆ ทุกอย่างมันอยู่ที่ตัวเรา ค่อย ๆก้าวไปทีละก้าว ช้า ๆ พี่แดงคนนี้จะขอเป็นกำลังใจให้น้องกิ่ง

เราก้าวเดินไปพร้อมกัน "  สู้น้อง  "

เคยได้รับเมล์เป็นภาพการ์ตูน มีเด็ก คนแก่และลา

1. คนแก่และเด็กเดิน จูงลา
2. คนแก่เดิน เด็กขี่ลา
3. เด็กเดิน คนแก่ขี่ลา
4. เด็กและคนแก่ขี่ลา

ในสายตาคนที่จ้องจะติฉิน ทั้ง 4 ข้อนั้นไม่มีดีเลยครับ หากเลือกข้อ

1. ก็ว่าโง่
2. ก็ว่าทรมานคนแก่
3. ก็ว่าทำบาปเด็ก
4. ก็ว่าทรมานสัตว์

----------------------------

อยากจะกลับบ้านไปทำสวน กรีดยาง พ่อแม่ก็ไม่อยากให้กลับเหมือนกันครับ เขาอยากให้ทำงานในเมือง ทำงานสบาย

... ทั้งที่ในเมืองรถติด อากาศไม่ดี ผักหญ้าก็ซื้อกินทุกอย่าง เต็มไปด้วยยาฆ่าแมลง ..