บ้านนี้มีรัก ปลูกผักกินเอง - ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ

ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ อ. แม่สาย จ. เชียงราย ตำบล โป่งผา อำเภอ แม่สาย จังหวัด เชียงราย คลิกเพื่อดู Intranet GIS

ความเป็นมา สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้มูลนิธิ ชัยพัฒนาร่วมกับมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ดำเนินการจัดตั้ง “ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ” เพื่อเป็นที่ระลึกในวาระครบรอบ 100 ปี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับปรุงและพัฒนาพันธุ์พืช ให้เกษตรกรได้มีพืชที่มีสายพันธุ์ที่ดี ตอบสนองต่อความต้องการของเกษตรกรด้านพันธุ์พืช ทนทานต่อโรคและแมลง ได้ผลผลิตที่ดี

พระราชดำริ “ชัยพัฒนาของเรานี้ มีจุดมุ่งหมายในเรื่องการทำให้คุณภาพชีวิตของประชาชนดีขึ้น ทั้งในด้านความเป็นอยู่ การอาชีพ และสิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติ ส่วนที่สำคัญของเราคือการเกษตร ปัจจัยสำคัญของการเกษตร นอกจากจะเป็นเรื่องน้ำและดินแล้ว การมีพันธุ์พืชที่ดีให้เกษตรกรปลูก เป็นเรื่องที่สำคัญมาก อีกอย่างหนึ่งก็คือ การที่ทำเองจัดเองทำให้เราได้ศึกษาวิธีการว่า พันธุ์ต่างๆ นอกจากจะทำให้มีปริมาณมากขึ้นแล้ว คุณภาพที่จะเหมาะสมในแต่ละแห่งจะทำอย่างไร เพราะถ้าเราทำเองจะทราบว่าตรงไหนต้องทำอย่างไร เป็นความรู้ของพวกเราทุกคนด้วย”
        พระราชดำรัสสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
        วังสระปทุม วันที่ 7 กรกฎาคม 2552

การดำเนินงานตามพระราชดำริ - การดำเนินงาน สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนาและมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ได้ดำเนินการจัดตั้งศูนย์พัฒนาพันธุ์พืช
       จักรพันธ์เพ็ญศิริ เป็นที่เรียบร้อย สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงมี
       พระมหากรุณาธิคุณเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชดังกล่าว เมื่อวันจันทร์ที่ 20 กรกฎาคม 2552

       ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ ได้มีดำเนินกิจกรรมต่างๆ สรุปได้ดังนี้
       
       1. โครงการพันธุ์พืชจักรพันธ์ฯ ทำการรวบรวมและพัฒนาพันธุ์พืชพื้นบ้าน เก็บรักษาพันธุ์พืชผักพื้นบ้านให้เกษตรกรมีพันธุ์พืชที่ดีไว้ปลูกเพื่อบริโภคในครัวเรือน จำหน่าย และสามารถเก็บไว้ทำพันธุ์ต่อไป ทำการผลิตและสะสมเมล็ดพันธุ์พืชผักพื้นบ้าน เพื่อเป็นเมล็ดพันธุ์พระราชทานแก่ราษฎร
       
       2. โครงการวิจัย การผลิตน้ำจุลินทรีย์จากปุ๋ยอินทรีย์มูลกระบือ (Compost Tea Production from Buffalo Manure Compost) ทำการศึกษาวิจัยวิธีการผลิต และใช้น้ำจุลินทรีย์จากปุ๋ยอินทรีย์ที่ผลิตจากมูลกระบือ เพื่อใช้ในการเกษตรระดับครัวเรือน และศึกษาความเป็นไปได้ในการคัดเลือกชนิดสายพันธุ์ของจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ในน้ำจุลินทรีย์จากปุ๋ยอินทรีย์ที่ผลิตจากมูลกระบือ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป
       
       3. จัดสินค้าจำหน่ายในร้านขายผลิตภัณฑ์ของศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ จำหน่ายพืชผักที่เหลือจากการทดสอบและพัฒนาพันธุ์ ขายสลัดและส้มตำซึ่งใช้พืชผักที่ศูนย์ผลิตเอง ขายของที่ระลึก และขายกาแฟ
       
       4. จัดประกวดสื่อสร้างสรรค์ ‘บ้านนี้มีรัก ปลูกผักกินเอง’ ประกอบด้วย การประกวดวาดการ์ตูนสั้น (วาดภาพ) สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นและมัธยมศึกษาตอนปลาย และการประกวดทำคลิปวิดีโอ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย นิสิต นักศึกษา และประชาชนทั่วไป เพื่อเยาวชนไทยเรียนรู้วิธีการปลูกผัก ประโยชน์จากการรับประทานผัก และได้ทำสื่อรณรงค์ประชาสัมพันธ์ให้คนไทยรู้จักการเพาะปลูกและนำพืชผักที่ปลูกมาใช้ประโยชน์ได้อย่างไม่ซับซ้อน
       
       5. โครงการศึกษาเพื่อผลิตพันธุ์ข้าวปลูกในพื้นที่ปนเปื้อนสารแคดเมี่ยมตรวจสอบปริมาณ
       แคดเมี่ยมในข้าวจากที่ดินที่ปนเปื้อนแคดเมี่ยม และปริมาณแคดเมี่ยมในข้าวที่เป็นผลผลิตจากพื้นที่ทดสอบ รวมทั้งผลวิเคราะห์ว่าจะมีการถ่ายทอดสารแคดเมี่ยมจากข้าวรุ่นหนึ่งสู่ข้าวรุ่นต่อมาหรือไม่ และสรุปผลความเป็นไปได้ในการผลิตพันธุ์ข้าวปลูกในพื้นที่ปนเปื้อนสารแคดเมี่ยม

การดำเนินงานในระยะต่อไป

1. ผลิตเมล็ดพันธุ์พืชผักพื้นบ้าน เพื่อเป็นเมล็ดพันธุ์พระราชทานแก่ราษฎร
       2. ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนได้เห็นคุณค่าของการปลูกผักและบริโภคผัก
       3. ทำงานวิจัยด้านพืช โดยเน้นพืชอาหารพื้นบ้าน
       4. เป็นศูนย์กลางเมล็ดพันธุ์พืชอาหารพื้นบ้านของประเทศไทย

ความก้าวหน้า - ผู้รับผิดชอบ มูลนิธิชัยพัฒนา และมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง หน่วยงาน มูลนิธิชัยพัฒนา และมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง